SPK’nın 131 yatırım fonunu tasfiye kararı sonrası gözler BES fonlarına çevrildi. TSB Başkanı Ahmet Yaşar, fonların farklı yapısı ve güçlü denetim mekanizmaları sayesinde likidite sorunu yaşanmadığını açıkladı.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) geçen hafta 7 portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunu tasfiye etme kararı, fon piyasalarındaki gelişmeleri ve emeklilik fonlarının durumunu gündeme getirdi. SPK, Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy Yönetimi AŞ’nin kurucusu olduğu, TEFAS’ta işlem gören tüm yatırım fonlarını işleme kapatmıştı.
Bu gelişmelerin ardından gözler emeklilik yatırım fonlarına çevrilirken, Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Ahmet Yaşar, emeklilik fonlarının yatırım fonlarından farklı bir yapıda olduğunu belirtti. Yaşar, emeklilik yatırım fonlarının teknik ve hukuki yapılarının, gözetim ve denetim mekanizmalarının güçlü koruma sağladığını vurguladı. Bugüne kadar emeklilik fonlarında herhangi bir likidite sorunu yaşanmadığını belirten Yaşar, bu durumun BES’in uzun vadeli tasarruf sisteminin sağlamlığını gösterdiğini ifade etti.
Ahmet Yaşar, emeklilik fonlarının kurucularının emeklilik şirketleri olduğunu ve 18 milyonu aşkın BES katılımcısının birikimlerinin profesyonel portföy yönetim şirketleri tarafından yönetildiğini hatırlattı. Fonların büyük çoğunluğunun bankaların sahip olduğu portföy yönetim şirketleri tarafından yönetiliyor olmasının da önemli bir gösterge olduğunu ekledi. Bu bağlamda, BES katılımcılarının aceleci karar almasını gerektirecek bir tablo görmediklerini sözlerine ekledi.
Piyasalardaki dalgalanmanın emeklilik yatırım fonlarına etkisinin sınırlı ve kısa süreli kaldığını belirten Yaşar, bunun temel nedenlerinden birinin BES fonlarının farklı varlık sınıflarına yayılan çeşitlendirilmiş portföy yapısı olduğunu vurguladı. Borsa İstanbul’daki kısa vadeli dalgalanmalara rağmen emeklilik yatırım fonlarında belirgin ve kalıcı bir olumsuz etki gözlenmediğini belirtti. Fon büyüklüklerinde kısa sürede yeniden artış kaydedildiğini söyleyen Yaşar, BES’in değerlendirilmesinde günlük piyasa hareketleri yerine uzun vadeli tasarruf özelliğinin dikkate alınması gerektiğini belirtti.
SPK tarafından tasfiye edilen yatırım fonlarının büyük çoğunluğunun serbest fon türü olduğunu ve bu fon türünün BES fonlarında bulunmadığını dile getiren Yaşar, BES katılımcılarında olağan dışı bir davranış veya sistemden ayrılma talebi gözlenmediğini aktardı. Takasbank’ın 21 Eylül verilerine göre, emeklilik yatırım fonlarının kıymetli madenler, hisse senedi, kamu borçlanma araçları ve diğer alternatif yatırım araçlarına dengeli dağılımının, borsa dalgalanmalarının toplam fon büyüklüğüne zarar vermesini engellediğini söyledi.
Yaşar, BES fonlarına yönelik denetim mekanizmalarının önemine de değinerek, SPK ve Takasbank’ın yanı sıra SEDDK ve EGM’nin de sistemin gözetiminde rol aldığını belirtti. Sektörün uzun uğraşları sonucu devreye alınan Fon Gözetim Platformu’nun, entegre veri paylaşımıyla fonların izlenebilirliğini artırdığını ve olası hata ve suistimallerin erken tespitine katkı sağladığını vurguladı. Finansal sistemlerde güvenin, etkin gözetim, şeffaflık ve zamanında müdahaleyle korunabileceğini ifade etti.
BES’in temel gücünün uzun vadeli tasarruf disiplini, genişleyen fon çeşitliliği ve devlet katkısı olduğunu belirten Yaşar, düzenli katkı payı ödemeleriyle büyümesinin sistemi piyasa riskleri karşısında farklılaştırdığını söyledi. Yatırım fonlarının sıkı gözetilen yapılarıyla katılımcılara farklı risk ve getiri tercihlerine göre yatırım yapma imkanı sunduğunu ve fon çeşitliliğinin artmasıyla katılımcıların birikimlerini daha etkin yönetebildiğini ekledi. Yüzde 20 devlet katkısının da BES’in uzun vadeli tasarruf avantajını pekiştirdiğini belirtti. Yaşar, vatandaşlara yönelik mesajının açık olduğunu, BES’in uzun vadeli bir tasarruf sistemi olduğunu ve günlük piyasa hareketleri karşısında sistemin sağlamlığı, güçlü gözetim mekanizmaları ve uzun vadeli yapısının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Mevcut verilerin BES’te sistemik bir sorun veya likidite problemi olmadığını gösterdiğini ve katılımcıların tasarruflarını güvenle büyütebilecekleri güçlü bir sistemin geliştirilmeye devam edeceğini sözlerine ekledi. EGM verilerine göre, 21 Eylül itibarıyla BES ve OKS’de toplam fon büyüklüğü 2 trilyon 621 milyar 854,9 milyon liraya ulaşırken, toplam katılımcı sayısı 18 milyon 278 bin 778 olarak kayıtlara geçti.
