Maraton bitti! ABD'de seçim günü
Maraton bitti! ABD'de seçim günü

ABD’de aylardır devam eden maratonun ardından seçim gelip çattı. Dünyadaki birçok sistemin aksine, ABD’de halk oylamasında en yüksek oyu alan aday başkan seçilmiş kabul edilmiyor. Seçici Kurul’da toplam 538 delege yer alıyor. Başkan seçilmek için 270 delegeyi toplamak gerek.

ANKARA (Anayurt)

ABD’de aylardır devam eden maratonun ardından seçim gelip çattı. ABD’li seçmen 3 Kasım’da sandık başına gidecek. Seçimlerin neticesinde ABD Başkanı’nın yanı sıra, 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nin üyeleri ve 100 sandalyeli Senato’nun 33 üyesi belli olacak. Kendine özgü bir seçim sistemi ve başkan belirleme süreci olan ABD’de seçim süreci hakkında merak edilenleri derledik.

ABD’de başkanlık seçimlerinde iki büyük parti belirleyici oluyor: Demokrat Parti ve Cumhuriyetçi Parti. Demokrat Parti’nin adayı daha önce Barack Obama döneminde başkan yardımcılığı da yapmış olan Joe Biden. Cumhuriyetçi Parti’nin adayı ise halen ABD Başkanı sıfatını taşıyan Donald Trump.

ADAYLARIN VAATLERİ NELER?

Pandemiyle birlikte gündemi daha da çok meşgul eden sağlık politikaları alanında Başkan Trump’ın vaadi, Düşük Maliyetli Sağlık Sigortası’nı (ACA) tümüyle ortadan kaldırıp yeni bir sağlık sigortası sistemi kurmak. Biden ise ACA’yi geliştirip tüm ABD’liler için daha ulaşılabilir bir hale getirme hedefinde. Yine ekonomi politikalarında Trump, vergilerde indirime gitmeyi ve şirketlerin ülke içindeki yatırımlarına teşviği ön plana çıkarırken Biden’ın ajandasında daha fazla geliri olandan daha yüksek oranda vergi alınması, bu vergilerin kamu yararına harcanması var. Her iki aday da özellikle pandemi döneminde artan işsizliği azaltmayı vaat ediyor.

SEÇMEN NASIL OY KULLANIYOR?

ABD’de oy kullanma usulleri eyaletten eyalete farklılık gösteriyor. Belirlenen seçim merkezlerinde oy kullanma seçeneği her eyalette varken, posta yolu ile oy kullanmak da mümkün. Bazı eyaletlerde seçmene doğrudan oy pusulaları gönderilirken, bazı eyaletler seçmenin posta yoluyla oy kullanmak için başvuruda bulunması gibi ek şartlar koşuyor.  3 Kasım’da aslında posta yoluyla oy pusulası göndermeyen seçmenler sandık başına gidecek. Yine sandıkların açılma ve kapanma saatleri de eyaletten eyalete değişiklik gösteriyor. Ancak tüm eyaletlerde oy verme işlemi, 4 Kasım 2020 günü Türkiye saati ile 05.00’da sona erecek.

BAŞKAN NASIL BELİRLENİYOR?

ABD’de halk oylamasında en yüksek oyu alan aday doğrudan başkan sıfatını alamıyor. Başkanın belirlenmesi dolaylı bir yoldan, Seçici Kurul aracılığıyla yapılıyor. Seçici Kurul’da toplam 538 delege yer alıyor. Başkan seçilmek için 270 delegeyi toplamak gerek. Halk oylamasında oransal olarak en yüksek oyu alan aday, her zaman seçimin kazananı olmayabiliyor.

Örneğin, önceki seçimlerde Demokratların adayı olan Hillary Clinton, toplamda rakibi Trump’dan ülke genelinde daha fazla oy almasına karşın, delegelerin dağılımı farklı bir tablo oluşturduğu için Seçici Kurul’da çoğunluğu sağlayamadı ve başkan seçilemedi.  Bu sebeple delege sayısı yüksek olan eyaletlerde seçimi kazanmak çok daha önemli olarak görülüyor. Eyaletlerin delege sayısı nüfusa göre bir oranla belirleniyor. En çok delegeye sahip eyaletler sırasıyla, Kaliforniya (55), Teksas (38), New York (29), Florida (29), Illinois (20) ve Pennsylvania (20).

SALINCAK EYALET

Bunun yanında, bir de Salıncak Eyalet (Swing State) olarak bilinen eyaletler var. Geleneksel olarak Demokrat veya Cumhuriyetçilere oy verme eğiliminde olan eyaletlerin dışında iki parti arasında oy geçişkenliğinin nispeten daha yüksek olduğu bu eyaletlerdeki sonuçlar, seçim sonucunu belirlemede kritik öneme sahip.

ABD basınında “Salıncak Eyalet” sıfatıyla öne çıkan eyaletlerden bazıları, 11 delegesi olan Arizona, 29 delegesi olan Florida, 16 delegesi olan Georgia, yine 16 delege ile Michigan, 10 delegesi bulunan Minnesota, 15 delegeyle North Carolina, 20 delege ile Pennsylvania, 10 delege ile Wisconsin, 6 delege ile Iowa.

SONUÇ NE ZAMAN BELLİ OLACAK?

Oyları sayma görevi 3 Kasım’dan itibaren resmi olarak başlayacak. Eğer yeniden sayım gibi bir durum söz konusu olmazsa eyaletler kasım ayı içerisinde oylarının sayımını tamamlamış olacak. Tüm seçmen oylarının Washington’a gönderilmesi için verilen tarih ise 16 Aralık.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here