Beklentilerin altında kaldı: Türkiye, 2020'de %1,8 büyüdü
Beklentilerin altında kaldı: Türkiye, 2020'de %1,8 büyüdü

Türkiye ekonomisi, büyük bir çoğunluğunu dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgınıyla mücadeleyle geçirdiği 2020 yılını yüzde 1,8’lik büyümeyle tamamladı. Son çeyrek büyüme performansı yüzde 5,9 ile yüzde 7 civarındaki beklentilerin altında kaldı.

Uğur DUYAN

ANKARA (Anayurt) – Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Türkiye’nin 2020 yılı ve 4’üncü çeyreğine ilişkin büyüme rakamlarını açıkladı. 2020 yılının son çeyreğinde GSYH yüzde 5,9 arttı, Türkiye ekonomisi yüzde 1,8 büyüdü. Ekonomistlerin en yüksek tahmini yüzde 2,5 olurken en düşük beklenti ise yüzde 1,3 oranında idi.

Türkiye ekonomisi, 2020 yılının son çeyreğinde, yüzde 5,9’luk büyüme kaydetti. Böylece Türkiye’nin 2020 yılı tamamında büyüme performansı yüzde 1,8 olarak gerçekleşti. Türkiye’nin son çeyrekte yüzde 7 civarında büyümesi bekleniyordu. 2020 yılında çeyreklik bazda büyüme performansları incelendiğinde Türkiye yılın ilk çeyreğini yüzde 4,5 büyüme ile kapatırken, küresel salgın karşı sert tedbirlerin alındığı yılın ikinci çeyreğini yüzde 9,9 daralma ile kapattı. Yılın üçüncü çeyreğini yüzde 6,7 büyümeyle kapan Türkiye ekonomisi, dördüncü çeyrek yüzde 5,9 kapatarak, yıllık bazda yüzde 1,8’lik bir oranla büyüdü.

Yılı büyüme ile kapatan az sayıda ülkeden biri olan Türkiye, mevcut verilere göre OECD ülkeleri arasında yıllık bazda büyüme oranıyla ilk sırda yer alırken, G-20 ülkeleri arasında da ikinci sırada yer aldı.

SANAYİ VE TARIM BÜYÜRKEN, İNŞAAT VE HİZMET KÜÇÜLDÜ

Sektörlerin yıl geneli performansına bakıldığında, sanayinin yüzde 2 büyüdüğünü, hizmetler sektörünün yüzde 4,3 küçüldüğünü, tarımın yüzde 4,8 büyüdüğünü be inşaat sektörünün yüzde 3,5 daraldığını görüldü.

Harcamalar tarafında, net ihracat katkısı 2020 genelinde düşük kalırken, mal ve hizmet ihracatı reel olarak yüzde 15,4 küçüldü. İthalat ise yüzde 7,4 büyüdü.

KİŞİ BAŞINA DÜŞEN GELİR  8 BİN 600 DOLAR

TÜİK tarafından yapılan açıklamaya göre, üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH, 2020 yılında bir önceki yıla göre yüzde 16,8 artarak 5 trilyon 47 milyar 909 milyon TL olurken kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla 2020 yılında 60 bin 537 TL oldu.  GSYH 2020 yılı dördüncü çeyreğinde yüzde 5,9 arttı. GSYH 2020 yılının dördüncü çeyreğinde cari fiyatlarla 1 trilyon 524 milyar 788 milyon TL oldu. Hanehalkı nihai tüketim harcamaları 2020 yılında yüzde 3,2 artarken nihai tüketim harcamaları 2020 yılı dördüncü çeyreğinde yüzde 8,2 arttı. Mal ve hizmet ithalatı 2020 yılında yüzde 7,4 arttı, ihracatı ise yüzde 15,4 azaldı. İşgücü ödemeleri 2020 yılında yüzde 9,6 arttı.

2020 yılında kişi başına GSYH cari fiyatlarla 60 bin 537 TL, ABD doları cinsinden 8 bin 599 olarak hesaplandı.

GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde 2020 yılında bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak finans ve sigorta faaliyetleri toplam katma değeri yüzde 21,4, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 13,7, tarım sektörü yüzde 4,8, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 2,8, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,6, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 2,5 ve sanayi yüzde 2,0 arttı. Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 5,2, hizmetler yüzde 4,3, inşaat sektörü ise yüzde 3,5 azaldı.

GSYH dördüncü çeyrek ilk tahmini zincirlenmiş hacim endeksi olarak, 2020 yılının dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 5,9 arttı.  Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7 arttı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2020 yılı dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 5,8 arttı.

Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2020 yılının dördüncü çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 26,2 artarak 1 trilyon 524 milyar 788 milyon TL oldu. GSYH’nin dördüncü çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 191 milyar 633 milyon olarak gerçekleşti.

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları, 2020 yılında bir önceki yıl zincirlenmiş hacim endeksine göre yüzde 3,2 arttı. Hanehalkı tüketim harcamalarının GSYH içindeki payı yüzde 56,4 oldu.

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2020 yılının dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 8,2 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 6,6, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 10,3 arttı.

MAL VE HİZMET İTHALATI %7,4 ARTTI, İHRACATI İSE %15,4 AZALDI

2020 yılında bir önceki yıl zincirlenmiş hacim endeksine göre mal ve hizmet ithalatı yüzde 7,4 arttı, ihracatı ise yüzde 15,4 azaldı. Mal ve hizmet ihracatı, 2020 yılının dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak aynı kalırken ithalatı ise yüzde 2,5 arttı.

İŞGÜCÜ ÖDEMELERİ 2020 YILINDA %9,6 ARTTI

İşgücü ödemeleri 2020 yılında yüzde 9,6 artarken, net işletme artığı/karma gelir yüzde 20,2 arttı. İşgücü ödemeleri, 2020 yılının dördüncü çeyreğinde ise bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 12,2, net işletme artığı/karma gelir yüzde 32,0 arttı.

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yıl yüzde 34,8 iken bu oran 2020 yılında yüzde 33 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 47,5’ten yüzde 49,4’e yükseldi.

ELVAN: YILI BÜYÜMEYLE KAPATAN NADİR ÜLKELERDENİZ

Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, 2020’yi büyüme rakamlarını değerlendirdi. Elvan sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Küresel sağlık krizinin damga vurduğu 2020’yi büyümeyle kapatan nadir ülkelerden olduk. 2021 yılında temel önceliğimiz fiyat istikrarının sağlanması. Enflasyonla mücadele politikalarımız daha kaliteli ve sürdürülebilir bir yatırım, üretim ve büyüme patikasının da önünü açacak” ifadelerini kullandı.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here